Đối chiếu thuật ngữ chính trị quốc tế tiếng anh và tƣơng đƣơng tiếng việt trên báo chí

Abstract

Dựa trên nền tảng lý thuyết về ngôn ngữ học so sánh - đối chiếu, luận văn phân tích những đặc trƣng ngữ pháp, ngữ nghĩa của các thuật ngữ Chính trị quốc tế tiếng Anh và đối chiếu tƣơng đƣơng trong tiếng Việt. Về ngữ pháp, luận văn đối chiếu đặc điểm cấu tạo và đặc điểm từ vựng giữa hai ngôn ngữ. Thuật ngữ tiếng Anh có hai loại: từ (bao gồm từ đơn và từ phức) và ngữ (cụm từ). Trong khi đó, thuật ngữ trong tiếng Việt đƣợc chia làm từ đơn, từ ghép và ngữ. Từ phái sinh là một trong những đặc tính điển dạng của loại hình ngôn ngữ biến hình nhƣ tiếng Anh nhƣng lại không tồn tại trong loại hình ngôn ngữ đơn lập nhƣ tiếng Việt. Đây chính là khác biệt lớn nhất về đặc điểm cấu tạo, ngữ pháp giữa thuật ngữ Chính trị quốc tế tiếng Anh và tiếng Việt. Về ngữ nghĩa, luận văn tổng hợp, phân tích, giải thích các thuật ngữ trên các lĩnh vực của Chính trị quốc tế gồm văn kiện ngoại giao, lễ tân ngoại giao, thƣ tín ngoại giao, đàm phán quốc tế. Luận văn chỉ ra thuật ngữ có thể là tên gọi trực tiếp của khái niệm, đối tƣợng; cũng có thể là tên gọi gián tiếp của khái niệm, đối tƣợng đƣợc định danh do kết quả của quá trình thuật ngữ hóa từ ngữ toàn dân. Luận văn tập trung phân tích cách thức sử dụng và chuyển dịch những thuật ngữ Chính trị quốc tế từ tiếng Anh sang tiếng Việt một cách chính xác, bao gồm các phƣơng thức: tƣơng đƣơng, sao phỏng, vay mƣợn, dựa vào ngữ cảnh và một số phƣơng thức khác. Từ đó, luận văn đƣa ra một số giải pháp nhằm nâng cao việc sử dụng thuật ngữ Chính trị quốc tế Anh – Việt trên báo chí – truyền thông hiện nay.