Đối chiếu yếu tố tăng cƣờng trong bản tin thời tiết tiếng anh và tiếng việt theo quan điểm lý thuyết đánh giá

Abstract

Luận văn này phân tích đối chiếu về Tăng Cường (Intensification) thuộc phạm trù đánh giá Cường độ (Force) của phạm trù chính Tăng cấp (Graduation) trong bản tin dự báo thời tiết (BTDBTT) tiếng Anh và tiếng Việt dưới góc nhìn Lý thuyết Đánh giá dựa trên khung lý thuyết Ngữ pháp Chức năng Hệ thống (SFG) của Halliday (2004) và Lý thuyết Đánh giá (Appraisal Theory) của Martin (2005). Đây là nghiên cứu mô tả với phân tích đối chiếu giữa tiếng Anh và tiếng Việt, nhằm trả lời ba câu hỏi nghiên cứu: 1) Các đặc trưng ngữ nghĩa của các phương tiện thể hiện phạm trù của Tăng cường trong các BTDBTT tiếng Anh và tiếng Việt là gì? 2) Các đặc trưng cú pháp của các phương tiện thể hiện phạm trù của Tăng cường trong các BTDBTT tiếng Anh và tiếng Việt là gì? 3) Có các tương đồng và dị biệt nào về các yếu tố Tăng cường trong các BTDBTT tiếng Anh và tiếng Việt về phương diện chức năng ngữ nghĩa và phương diện cú pháp? Dữ liệu được thu thập gồm 70 văn bản BTDBTT tiếng Anh và 70 văn bản BTDBTT tiếng Việt. Kết quả phân tích định tính và định lượng chỉ ra những tương đồng và khác biệt trong các đặc trưng ngữ nghĩa và cú pháp của các yếu tố Tăng cường thể hiện qua 6 phạm trù con của hai phạm trù chính: các yếu tố khuếch đại (Amplifiers) và các yếu tố Hạ ngôn (Downtoners). Nghiên cứu đóng góp vào hiểu biết về cách sử dụng ngôn ngữ trong BTDBTT và cung cấp cơ sở cho các nghiên cứu ngôn ngữ học đối chiếu tiếp theo.